SYSTEMOWA TERAPIA RODZIN
opis zawartości i koncepcji 3-letniego szkolenia
1. Teoria 180 godz.: wykłady i seminaria.
W trakcie szkolenia teoretycznego uczestnicy zapoznają się z podstawowymi złożeniami teorii systemów i różnymi formami jej zastosowania w praktyce. Poznają podejście strukturalne, strategiczne, mediolańskie, transgenerscyjne, konstrukcjonizm społeczny. Zapoznają się także z fazami rozwoju rodziny, funkcjonalnością i dysfunkcjonalnością rodziny w oparciu o model Olsona i Beaversa. Uczestnicy zapoznają się także z kodeksem etycznym psychoterapeuty. W drugim roku szkolenia duży nacisk położony jest na analizę diagnozowania poziomu funkcjonalności-dysfunkcjonalności rodziny w odniesieniu do indywidualnej diagnozy identyfikowanego pacjenta stawianej w oparciu o DSM-IV, (teoria psychopatologii w ujęciu DSM-IV, a teoria psychopatologii w ujęciu systemowym), a także na omówienie zjawisk w psychoterapii rodziny: kontraktu, sposobu wchodzenia w kontakt z cała rodziną i poszczególnymi jej członkami, planowania strategii pracy w oparciu o diagnozę, oporu i kończenia terapii rodzinnej. W trzecim roku szkolenia, który jest przede wszystkim rokiem intensywnej superwizji, prowadzone są też seminaria dotyczące relacji rodzina/pacjent - terapeuta. Do każdych zajęć proponowana jest literatura, uczestnicy na zajęciach otrzymują przygotowane tematycznie materiały.
2. Praktyka:
A. Warsztaty - 200 godz..
W ciągu dwóch lat uczestnicy kursu na całodziennych warsztatach mają możliwość ćwiczenia w oparciu o pracę z rodziną symulowaną swoich umiejętności w roli terapeuty i koterapeuty. Każdy z uczestników kursu ma za zadanie poprowadzenie symulowanej, przez innych uczestników kursu, sesji rodzinnej zgodnie z założeniami systemowej terapii rodzin, której przebieg jest zapisywany, a potem szczegółowo analizowany (technika pracy, "otwarcia", punkty zwrotne w procesie terapii, miejsca oporu). Odgrywanie członków rodziny symulowanej ma też głęboki walor edukacyjny uruchamiający empatię i uwrażliwiający na punkt widzenia osób w innej sytuacji życiowej niż własna. Uczestnicy mają też możliwość analizowania techniki pracy z rodziną na podstawie oglądania i omawiania sesji rodzinnych nagranych na video, a prowadzonych wcześniej przez terapeutów Ośrodka Psychoterapii Systemowej.
B. Superwizja - 100 godzin
Wątek superwizyjny pojawia się już na drugim roku, zachęcamy uczestników kursu do wnoszenia do pracy na warsztatach własnej tematyki, często tematem rodziny symulowanej jest sytuacja "przywieziona" na zajęcia przez któregoś z uczestników. Na III i IV roku prowadzona jest systematyczna, kilkugodzinna superwizja grupowa, większość uczestników zaczyna już w swoich miejscach pracy prowadzić pracę z rodzinami.
C. Staż - 300 godzin
W trakcie szkolenia uczestnicy mają możliwość odbycia stażu w charakterze obserwatora - stażysty w następujących instytucjach zajmujących się psychoterapią:
- po uzyskaniu rekomendacji superwizora OPS w placówkach leczniczych związanych z Katedrą Psychiatrii UJ CM, a szczególności: Oddziału Klinicznego Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży SU (oddział stacjonarny, dzienny, przychodnia, Ambulatorium Terapii Rodzin, Zespól Hospitalizacji Domowej) oraz Zakładzie Terapii Rodzin
- w Krakowskim Ośrodku Terapii zgodnie z regulaminem odbywania staży
i woluntariatu w KOT - w Specjalistycznej Poradni Rodzinnej dz. Bemowo m.st. Warszawy
3. Terapia własna - 60 godz.
W ciągu pierwszego roku, począwszy od drugiego zjazdu prowadzona jest grupa genogramowa, czyli praca terapeutyczna w oparciu o analizę własnego przekazu transgeneracyjnego uczestników szkolenia. Każdy z uczestników używając symboliki zapisu genogramowego rysuje swoją rodzinę pochodzenia, zaznacza relacje, jakie wg niego łączyły członków rodziny, a następnie jedna z sesji grupowych jest sesją, na której dzieli się z pozostałymi uczestnikami swoją emocjonalno-intelektualną "opowieścią" o swojej rodzinie pochodzenia. Zastosowanie techniki genogramu w pracy z przyszłymi terapeutami rodzinnymi ma na celu uświadomienie własnych uwikłań w nieświadomy przekaz transgeneracyjny, odbarcza od poczucia winy, uczy patrzenia na pacjentów w ich kontekście rodzinnym, otwiera na autoanalizę i autorefleksję wobec własnych zachowań.
Warunki zaliczenia modułu systemowego
Aby uzyskać zaświadczenie o ukończeniu trzyletniego szkolenia z systemowej terapii rodzin uczestnicy zobowiązani są do przedstawienia pracy zawierającej:
- poprawnie przyjęte zgłoszenie do terapii
- diagnozę poziomu dysfunkcjonalności rodziny
- hipotezy przed pierwszą sesją na temat wzorców interakcji w rodzinie i ich związku z objawami identyfikowanego pacjenta
- zapis wideo, audio, bądź pisemny poprowadzonej przez siebie konsultacji z rodziną,
- hipotezy po zebraniu informacji na I sesji rodzinnej
- planowaną strategię pracy z rodziną.